Vermoeidheid
Tijdens de behandeling
Vrijwel alle patiënten hebben tijdens de behandeling last van vermoeidheid. Dat is heel normaal. De behandelingen, en het op-en-neer reizen naar het ziekenhuis, vragen veel energie. Daarbij komen nog eens alle spanningen en onzekerheden. Soms veroorzaken de behandelingen zelf ook vermoeidheid. Bij chemotherapie kan bijvoorbeeld bloedarmoede ontstaan, wat zich uit in onder andere vermoeidheid. Probeer niet tegen de vermoeidheid te vechten. Accepteer dat het erbij hoort en doe het wat rustiger aan.
Na de behandeling
Vermoeidheid in het eerste jaar na de behandeling is vaak moeilijker te begrijpen. Zowel voor u als voor uw omgeving. De behandelingen zijn achter de rug, maar u blijft zich moe en lusteloos voelen. Toch is ook dit normaal. Uw conditie is door de behandelingen achteruit gegaan. Daarbij breekt nu de tijd aan om alles wat u heeft meegemaakt een plek te geven. Om te werken aan uw herstel, kunt u een aantal dingen doen:
- Vertel de arts en/of verpleegkundige dat u moe bent. Zij kunnen u handige tips geven. Soms is er een oorzaak voor de vermoeidheid die behandeld kan worden.
- Probeer regelmaat in uw dagen te houden. Sta op vaste tijden op en ga op vaste tijden slapen. Dit voorkomt dat u zich lamlendig gaat voelen.
- Blijf actief, maar plan uw activiteiten goed. Neem regelmatig rustpauzes.
- Laat u bij zware werkzaamheden helpen.
- Zorg voor ontspanning. Doe niet alleen activiteiten die u nuttig vindt, maar kies ook voor dingen die u leuk vindt om te doen. Veel mensen hebben ook baat bij ontspanningsoefeningen.
- Probeer niet teveel te piekeren. Daarmee verspilt u kostbare energie.
- Informeer de mensen in uw omgeving. Dit voorkomt onbegrip.
Als de vermoeidheid blijft
Ligt de behandeling een jaar achter u en bent u nog steeds moe? Ook dat komt regelmatig voor. Soms lukt het mensen niet hun conditie weer op te bouwen. Ze blijven zó moe dat ze er elke dag veel hinder van hebben. In dat geval is meer nodig dan bovenstaande tips. U moet de vermoeidheid een plek in uw leven gaan geven. Dat is niet altijd makkelijk. Het kan er zelfs toe leiden dat u psychische problemen krijgt, zoals angst en depressie. Om uw leven weer op te bouwen, en de vermoeidheid een plek te geven kunt u professionele hulp inschakelen. Een psycholoog kan u helpen bij een depressie. Als u arbeidsongeschikt geworden bent en daardoor financiële problemen heeft, kunt u terecht bij een maatschappelijk werker. Deze geeft ook psychosociale begeleiding.
Revalidatie is daarnaast de beste aanpak van langdurige vermoeidheid. Tijdens een speciaal programma wordt u begeleid in het stap voor stap opbouwen van uw dagelijkse activiteiten. U leert uw energie goed te verdelen en weer plezier te krijgen in de dingen die u doet. Ook al is dat minder dan vroeger. Vaak blijkt dat door deze aanpak de vermoeidheid naar de achtergrond verdwijnt.
Informeer bij uw arts of verpleegkundige naar deze speciale programma’s in uw omgeving. U kunt hiervoor ook contact opnemen met het Integraal Kankercentrum in uw regio. Kijk voor meer informatie op www.ikcnet.nl.
Een voorbeeld van zo’n revalidatieprogramma is ‘Herstel & Balans’. Meer informatie over dit programma vindt u op www.herstelenbalans.nl.
